A) Systemy Jakości

1. Co oznacza skrót HACCP – zgodnie z którym wykonujemy usługę?

HACCP (Hazard Analysis Critical Control Points) – System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli.

2. Czego dotyczy system HACCP, czy Rentokil spełnia wymogi tego systemu?

Jest to system zapewnienia jakości zdrowotnej żywności, sposób stanowiący usystematyzowane postępowanie poprzez analizę potencjalnych zagrożeń na poszczególnych etapach produkcji, wytyczenie miejsc - etapów w procesie, gdzie te zagrożenia mogą wystąpić, określenie, które z nich stanowią krytyczne zagrożenie dla bezpieczeństwa konsumenta. Rentokil nie spełnia wymogów HACCP, gdyż nie zajmuje się produkcją/ dystrybucją żywności.

3. Wymień podstawowe zasady systemu HACCP

System HACCP składa się z siedmiu podstawowych zasad:

• Ustalenie i analiza zagrożeń oraz określenie prawdopodobieństwa i stopnia ryzyka ich wystąpienia.
• Określenie Krytycznych Punktów Kontroli (KPK).
• Ustalenie dla każdego KPK wartości krytycznych parametrów i cech kontrolnych, które musza być dotrzymane.
• Ustalenie procedur monitorowania i kontroli dla każdego KPK.
• Ustalenie działań korygujących w KPK, które musza być podjęte gdy zajdzie taka potrzeba.
• Opracowanie dokumentacji systemu HACCP oraz ustalenie efektywnego sposobu prowadzenia zapisów, rejestrów i przechowywania danych, niezbędnych do nadzorowania KPK.
• Ustalenie procedury weryfikacji i przeglądu systemu.

4. Co oznacza skrót IPM?

IPM (Integrated Pest Management) – zintegrowane metody zwalczania szkodników.

5. Z czego składa się IPM? Czy Rentokil działa zgodnie z IMP?

Części składowe IPM:

• IDENTYFIKACJA
• MONITORING
• PODJĘCIE DECYZJI O ZWALCZANIU
• ZABIEGI
• OCENA SKUTECZNOŚCI ZABIEGÓW

Tak, Rentokil działa zgodnie z IMP – w sytuacji stałej obsługi obiektu.

6. Jakie korzyści płyną z zastosowania IPM?

• Trwałe rozwiązanie problemu szkodników w obiekcie;
• Mniejsze zużycie pestycydów;

7. Jaki związek ma Codex Alimentarius z zabezpieczaniem obiektów przed szkodnikami?

W dokumencie Codex Alimentarius-General Principles of Food Hygiene, stanowiącym zbiór zaleceń FAO/WHO dotyczących zachowania warunków przy produkcji i dystrybucji bezpiecznej żywności w p. 5.7 zwraca się uwagę na konieczność wprowadzania skutecznego i ciągłego systemu monitoringu i zwalczania szkodników w i wokół zakładów żywnościowych.

B) Pestycydy

1. Jakie są cechy charakterystyczne perytroidów?

• Syntetyczne analogi pyretryny;
• Szybko ulegają biodegradacji;
• Silne działanie kontaktowe na owady;
• Działają odstraszająco na owady;
• Większość o niskiej toksyczności dla ssaków;
• Bardzo trujące dla ryb i innych bezkręgowców;
• Szerokie spektrum działania;
• Działają owadobójczo w niskich dawkach.

2. Jaki jest materiał budulcowy szkieletu owadów?

Szkielet zewnętrzny – pancerz chitynowy.

3. Co to jest linienie i po co się ono odbywa?

Jest to rozpuszczanie (częściowe) pancerza owada, a w jego miejsce wytwarzanie nowego. Jest ono konieczne, aby owady mogły rosnąć.

4. Co to są pestycydy?

Pestycydy są to środki chemiczne stosowane do zwalczania różnego rodzaju szkodliwych organizmów w ochronie roślin, higienie ludzi i zwierząt, a także w ochronie materiałów technicznych.

5. Czym się charakteryzują preparaty w postaci mikrokapsułek? Jakie znasz preparaty mikrokapsułkowe?

Formulacja mikrokapsułkowa charakteryzuje się:

• Większym bezpieczeństwem dla użytkowników obiektów (brak fumigacji);
• Długotrwałym działaniem (rezydualnym);
• Większą efektywnością użytego preparatu.

6. Kiedy może nastąpić zjawisko oporności u karaczanów?

Oporność na działanie insektycydów może nastąpić jeśli:

• Ten sam insektycyd był używany wielokrotnie;
• Stężenie insektycydu było zbyt niskie;
• Insektycyd był stosowany nieprawidłowo np. z pominięciem sąsiadujących pomieszczeń;
• Dobór preparatu był nieprawidłowy w stosunku do sposobu działania preparatu na szkodnika (kontaktowy, oddechowy).

C) Szkodniki magazynowe

1. Dlaczego mkliki (omacnicowate) zaliczamy do szkodników wtórnych?

Rzadko atakują ziarno zbóż, które nie jest uszkodzone.

2. W jakich produktach żeruje najczęściej omacnica spichrzanka?

• Zboża i produkty przemiału ziarna zbóż;
• Suszone owoce: rodzynki, daktyle, figi, brzoskwinie, morele, śliwki;
• Orzechy: włoskie, laskowe, migdały;
• Przyprawy;
• Nasiona motylkowych.

3. Jakie są wartości progowe dla rozwoju omacnicy?

Wartości progowe: 32°C i 80% R.H.
Powyżej tych wartości śmiertelność wzrasta.

• Optymalne temperatury od 28°C do 32°C.
• Wolne tempo rozwoju <18°C i >35°C.

Młode larwy mogą przeżyć w temp. 10°C.
Największa śmiertelność – najmłodsze larwy.

4. Ile dni żyją motyle mklika mącznego i czy w tym czasie pobierają pokarm?

• Motyle żyją przeciętnie około 11 dni.
• Nie pobierają pokarmu, ale czasem piją wodę.

5. Czy motyle mklika mącznego są aktywne w dzień?

Bardzo rzadko. Są aktywne o zmierzchu i w nocy.

6. W jakich produktach można spotkać trojszyki?

Różnorodne produkty pochodzenia zwierzęcego i roślinnego:

• Ziarno zbóż;
• Mąka i produkty mączne;
• Groch, fasola;
• Nasiona;
• Orzechy;
• Suszone owoce;
• Produkty leśne;
• Warzywa;
• Przyprawy;
• Czekolada mleczna;
• Mleko w proszku;
• Pasze.

Mąka, produkty przemiału ziarna zbóż są preferowane.
Dodatek martwych motyli omacnicy spichrzanki i jaj do orzeszków ziemnych, ziarna kukurydzy, pszenicy lub ryżu przyśpiesza wzrost populacji (większa płodność, mniejsza śmiertelność larw).

7. Jakie są stadia rozwojowe trojszyków?

8. Jakiego typu szkody powodują szkodniki magazynowe?

Szkodniki zjadają produkty magazynowe, ponadto produkty ulegają zanieczyszczaniu wylinkami, trupami i kałem owadów. Powodują również zawilgocenie i zagrzewanie się produktów, wskutek czego pogarszają się warunki ich składowania. Przechowywane produkty infekowane są mikroorganizmami przenoszonymi na ciele szkodników i występującymi w ich kale. W wyniku rozwoju bakterii i grzybów pleśniowych w produktach zaatakowanych przez szkodniki następują poważne zmiany organoleptyczne, takie jak gorzknienie, jełczenie, kwaśnienie. Produkty zmieniają barwę.

9. Co to są „wędrujące larwy” u omacnicowatych i jaki jest ich efekt?

Dorosłe larwy opuszczają produkt i poszukują zacisznych miejsc (ciemne szczeliny, pęknięcia), w których oprzędą kokon i przepoczwarczają się.

Jest to częsty powód porażenia nowych partii produktów.

10. Jakich miejsc należy unikać w trakcie instalowania SP-Lokatorów?

Przy ścianach i miejscach w których zawirowania powietrza mogą przyczynić się do wyznaczania samcom mylnego szlaku wabienia: obok otwartych drzwi, okien, przewodów wentylacyjnych.

D) Owady biegające

1. Jakie powierzchnie należy opryskiwane insektycydami o działaniu kontaktowym przeciwko karaczanom?

Przeciw karaczanom opryskiwanie przeprowadza się na części ścian stykające się z podłogą pomieszczeń, na zaobserwowane kryjówki owadów (szpary i szczeliny) oraz na miejsca, w których gromadzą się owady, a także na rury hydrauliczne, okolice zlewów, wanien, itp. Tam, gdzie nie można stosować preparatów zawiesinowych lub emulsyjnych, a mianowicie na przewody i urządzenia elektryczne, zalecane są preparaty pyliste.

2. Czy prusaki mogą być białe, a jeśli tak, to dlaczego?

Larwy prusaka po wylince są początkowo białe. Po kilku godzinach ciemnieją.

3. Ile trwa stadium jaja w przypadku prusaka? Od czego zależy ten czas?

Stadium jaja trwa średnio od 2 do 4 tygodni. W temperaturze pokojowej około 26 dni, a w 30°C - 17 dni. (Średnio: formowanie kokonu trwa ok. 2 dni, noszone w kokonie od 15 do 24 dni). Czas stadium zależy od temperatury i wilgotności powietrza.

4. Ile trwa rozwój jaja w kokonie u karaczana wschodniego (Blatta orientalis)?

Rozwój jaj w kokonie trwa, w zależności od temperatury, od 40 do 80 dni.
Rozwój zarodkowy w temperaturze 30°C trwa 42 dni, w 25°C - 57 dni, a w 21°C - 81 dni.

5. Dlaczego częste sprzątanie podłóg jest skuteczną metodą profilaktyczną przeciw karaczanom?

Częste sprzątanie podłóg, zamiatanie, odkurzanie i pastowanie podłóg powoduje nękanie larw i imago karaczanów oraz likwiduje część kokonów. Ponadto pasty do podłóg zawierające terpentynę spełniają rolę repelentów (odstraszaczy). Zabiegi te niepokoją owady i przyczyniają się do ograniczenia ich liczby w pomieszczeniu.

6. Jakie środowisko preferują rybiki cukrowe (lepisma saccharina)?

Rybiki lubią miejsca wilgotne, ciepłe i ciemne. W obiektach zamieszkałych preferują okolice zlewozmywaków, wanien, rur wodociągowych i kanalizacyjnych, pod wykładzinami w kuchniach i łazienkach.

7. W jakich miejscach gnieździ się pluskwa domowa (Cimex lectularius)?

Pluskwa gnieździ się w pobliżu miejsc do spania człowieka – w trudno dostępnych szczelinach łóżka, otworach i szparach ścian, za tapetami, obrazami.

8. Jakie przeobrażenie przechodzi pluskwa domowa (Cimex lectularius) i ile czasu średnio trwa jej cykl rozwojowy?

Przeobrażenie niezupełne – z jaj wylęgają się larwy podobne do owadów dorosłych.
Średnio przeobrażenie trwa ok. 2 miesiące.

9. Gdzie przebywają, czym się odżywiają i jak wyglądają larwy pchły (Siphonaptera)?

Larwy pchły nie są podobne do owadów dorosłych (przeobrażenie zupełne) - są robakowate. Odżywiają się resztkami organicznymi. Preferują miejsca ciemne i zaciszne – szczeliny w podłodze, wykładziny dywanowe, maty, poduszki, legowiska dla zwierząt.

10. Do jakiej wysokości w pomieszczeniu występują pchły (Siphonaptera)?

Pchły skaczą do wysokości ok. 30 cm, w związku z tym będę zasiedlały powierzchnie podłogowe pomieszczeń.

11. Czy niewielkie - kilkumilimetrowe otwory w dębowych meblach mogą świadczyć o obecności szkodnika drewna – kornika?

Kornik jest szkodnikiem drewna „żywego”: rosnących w lesie drzew, ew. drzew świeżo ściętych. Niemożliwe, aby otwory w dębowych meblach były spowodowane działaniem kornika (najczęściej wówczas mamy do czynienia z kołatkami – Anobium sp.).

12. Czy prusaki mają skrzydła i czy latają?

Prusak ma dobrze wykształcone skrzydła, ale nie lata. Używa skrzydeł do lotu szybowcowego lub jako spadochronu przy spadaniu z większych wysokości.

13. Co to znaczy, że prusaki posiadają ujemny fototropizm?

Fototropizm jest to zjawisko świtłolubności. Prusaki unikają światła, a więc reprezentują ujemny fototropizm.

E) Owady latające

1. W jaki sposób preparaty zawierające zarodniki Bacillus thuringiensis var. israelensis działają bójczo na larwy komarów? Czy preparaty te można użyć do niszczenia komarów dorosłych? Czy będą one toksyczne dla: pszczół i ryb?

Trujące dla owadów kryształki zarodników powodują paraliż przewodu pokarmowego. W konsekwencji owad przestaje żerować, ma biegunkę, wymioty i w końcu ginie. Są więc preparatami owadobójczymi o działaniu żołądkowym.

Bakteria nie jest skuteczna przeciw dorosłym owadom. Bacillus thuringiensis israelensis ma działanie selektywne - nie jest toksyczna w stosunku do pszczół i ryb.

2. Jakie czynności należałoby wykonywać, aby maksymalnie zredukować ilość komarów w środowisku?

• Usuwanie w okresie zimowym ze ścian i sufitów budynków hibernujących samic;
• Gromadzona do podlewania woda w pojemnikach powinna być chroniona;
• Regularna wymiana wody w ozdobnych oczkach wodnych lub stosowanie preparatów dezynfekcyjnych;
• Regularne koszenie trawy i prześwietlanie krzewów uniemożliwiających schronienie osobnikom dojrzałym;
• Przynajmniej raz w roku oczyszczanie rynien z resztek organicznych (rozkładające się liście, gałęzie);
• Udrożnienie i oczyszczenie rowów melioracyjnych oraz likwidowanie tymczasowych zastoin wody deszczowej.

3. W której porze dnia samice meszek (Simulidae) atakują ludzi i zwierzęta?

Meszki najczęściej atakują podczas dnia w pełnym słońcu.

4. W jakiej porze dnia aktywne są szerszenie (Vespa crabro)?

Szerszenie aktywne są całą dobę.

5. Jakie stadium rozwojowe szkodnika kasztanowca białego (Aesculus hippocastanum) - szrotówka kasztanowcowiaczka (Cameraria ohridella) zimuje oraz gdzie się lokuje?

Zimują poczwarki w specjalnie utworzonych kolebkach w opadłych liściach kasztanowców.

F) Deratyzacja

1. Jak można odróżnić szczura śniadego (Rattus rattus) od szczura wędrownego (Rattus norvegicus)?

Szczur śniady jest mniejszy od szczura wędrownego, ma dłuższe od niego uszy i ogon. Grzbiet jest znacznie ciemniejszy od spodu ciała.
Zamieszkuje najczęściej wyższe kondygnacje obiektów.

2. Na czym polega „efekt obcego przedmiotu” u szczura?

Zdrowy szczur unika (jest nieufny) wszystkich nowych przedmiotów, które napotyka w swoim środowisku przez około 3 doby. Po upływie tego czasu traktuje je (jeśli ich położenie się nie zmieniło) jako całkowicie bezpieczne (np. rozłożona trutka).

3. Z czego składa się trutka?

Jest to mieszanina substancji bójczej oraz przynęty pokarmowej. Dodatkowo zawiera substancję silnie gorzką – z reguły bitrex.

4. Jakie cechy powinna posiadać idealna trutka na gryzonie?

• Powinna działać skutecznie przy niskim stężeniu (aby gryzonie nie wyczuły trucizny w przynęcie);
• Trucizna powinna działać powoli (aby gryzonie nie padały lub nie miały widocznych objawów zatrucia w pobliżu miejsca wyłożenia);
• Trucizna zawarta w trutce nie może wywoływać odporności gryzoni, które przeżyły zatrucie (spożyły za małą dawkę);
• Trucizna musi być trwała pod względem chemicznym (nie może zmieniać właściwości przynęty i nie może ulegać rozkładowi podczas wyłożenia;
• Trucizna powinna działać selektywnie (być silnie toksyczna dla gryzoni i jednocześnie w miarę bezpieczna dla innych organizmów).